جرائم مالیاتی از مهم‌ترین چالش‌های حقوقی مالیاتی است. اما همه ساله دولت برای تشویق مجرمین و بدهکاران مالیاتی به پرداخت مالیات، لیستی از موارد بخشودگی مالیاتی را اعلام می‌کند. بهره‌مندی از هر معافیت مالیاتی شرایطی دارد. در این محتوا ماناکا به شرح این شرایط و دیگر جزئیات مربوط به معافیت‌های مالیاتی می‌پردازد.

بخشنامه بخشودگی مالیاتی در سال 1401

بر اساس ماده های 167 و191 قانون مالیات‌های مستقیم و اهمیت پرداخت به موقع مالیات و وصول بدهی‌ها، دولت در راستای تکریم مودیان مالیاتی و تسریع کردن روند پرداخت مالیات‌ها، بخشودگی مالیاتی با رعایت قوانین مذکور تعریف کرده که به شرح زیر می‌باشد:

بخشودگی جرایم مالیاتی از تاریخ ۱/۱/۱۴۰۱ لغایت ۳۱/۶/۱۴۰۱ به‌شرح جدول زیر و با رعایت سایر بندهای این بخشنامه تعیین می‌گردد:

حداکثر میزان بخشودگی جرایم قابل بخشش از تاریخ ۱/۷/۱۴۰۱ با رعایت سایر بندهای این بخشنامه در موارد پرداخت/ ترتیب پرداخت بدهی مالیاتی تا یکسال از تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه یا سررسید پرداخت مالیات سال/ دوره مربوط، به میزان 85 درصد تعیین می‌گردد.

درصدهای ذکرشده حداکثر تا یک ماه پس از ابلاغ برگ مالیات قطعی می‌باشد. در ازای سپری شدن هر ماه اضافی دو درصد از بخشودگی هر یک از سال‌های مربوط کسر می‌شود.

در صورتی که فارغ از سال تعلق جریمه، دریافت خسارت تأخیر موضوع ماده (۲۴۲) قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره (۶) ماده (۱۷) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۷/۲/۱۳۸۷ و ماده (۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۲/۳/۱۴۰۰ برای مؤدیان احراز شده است، مبالغ خسارت مذکور از جرائم قابل بخشش مربوط به دوره‌ها/ سال‌های مالیاتی مورد درخواست، حسب مورد کسر و سپس نسبت به بخشودگی جرائم اقدام گردد.

مؤدیانی که در اجرای دستورالعمل قبلی با پرداخت بدهی تا پایان سال ۱۴۰۰، مشمول برخورداری از تمام یا قسمتی از جرائم مطابق دستورالعمل مذکور شده‌اند لیکن نسبت به اعمال بخشودگی اقدام نشده است، برای جرائم مذکور مشمول همان دستورالعمل می‌باشند.

معافیت مالیاتی

درهرکشوری منابع درآمدی و سرمایه‌ای مردم شامل پرداخت مالیات به حکومت آن کشور می‌شود؛ معافیت مالیاتی را می‌توان خروج قانونی و به عبارتی امتیازی برای افراد حقیقی و شرکت‌های حقوقی از این پرداخت تعریف کرد، که در راستای سیاست‌های حمایتی حاکمان از مردم صورت می‌گیرد.

اهداف دولت در وضع قوانین معافیت‌های مالیاتی

1. دولت‌ها با استفاده از معافیت مالیات سعی می کنند نقدینگی جامعه را به سمت طرح های عام المنفعه و کم بازده جهت دهند.
2. هدف دولت از برخی معافیت‌های مالیاتی، اهداف استراتژیک و ایدئولوژیک است.
3. معافیت مالیات در کشورهای مختلف یک روش ارفاقی -تشویقی برای سوق دادن به سرمایه گذاری ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.

انواع مالیات به طورکلی

مالیات‌های مستقیم

مالیات مستقیم به مالیاتی اطلاق می‌شود که بی‌واسطه و مستقیما از درآمد یا دارایی مودیان مالیاتی اخذ می‌شود. این مالیات به وسیله مامورین مالیاتی و به طور مستقیم اخذ می‌شود ، به طور کلی تمام کسانی که در ایران درآمد دارند حتی اگر خارج از ایران زندگی کنند، مشمول مالیات بر درآمد هستند. حتی کسانی که به کسب و کار اینترنتی مشغول هستند ، باید، مالیات کسب و کارهای اینترنتی خود را بپردازند.

همچنین ، کسانی که در ایران دارایی و اموالی دارند نیز برای حفظ و نگهداری از اموالشان باید مالیات بپردازند . مهم ترین قانونی که در خصوص مالیات‌های مستقیم به تصویب رسیده است ، قانون مالیات‌های مستقیم نام دارد که در سال 1345 به تصویب رسید و پس از آن چند بار اصلاح شد.

مالیات‌های غیر مستقیم

مالیات غیر مستقیم در واقع به مالیاتی می‌گویند که از تمام شهروندان اخذ شده اما این امر محسوس نیست . در واقع بر روی اکثر کالا ها و خدمات مبلغی به عنوان مالیات از مصرف کننده دریافت شده که به این نوع از مالیات ، مالیات غیر مستقیم گفته می‌شود . از جمله مالیات های غیر مستقیم می توان به مالیات بر واردات و مالیات بر معاملات اشاره کرد.

الف ) مالیات بر واردات: برای حمایت از تولید داخلی و سایر دلایلی که دولت در دستور کار قرار داده است ، مالیاتی را از کالاهای وارداتی اخذ می‌کند .

ب ) مالیات بر معاملات: در موقع خرید و فروش کالا ، مالیاتی از فروشنده دریافت می شود و فروشنده در هنگام فروش کالا، این مالیات را از خریدار اخذ می‌کند. مالیات بر ارزش افزوده یکی از انواع مالیات بر معاملات می‌باشد .

انواع موارد معافیت‌های مالیاتی

موارد زیادی از معافیت‌های مالیاتی دولت معرفی کرده که مهمترین آنها شامل معافیت مالیات بر حقوق کارگران و کارمندان، معافیت هزینه‌های درمان، معافیت سپرده‌های بانکی، معافیت جهیزیه و مهریه، معافیت فعالیت‌های کشاورزی، معافیت حقوق افراد شاغل در مناطق کمتر توسعه یافته و… است.

1. معافیت‌های مالیاتی اشخاص حقوقی

مطابق تبصره ۶ ماده ۱۰۶ ق.م.م درآمد مشمول مالیات ابرازی شرکت‌ها و اتحادیه‌های تعاونی متعارف و شرکت‌های تعاونی سهامی عام مشمول بیست و پنج درصد (۲۵%) تخفیف از نرخ موضوع ماده ۱۰۵ق.م.م می‌باشد.
مطابق ماده ۱۴۵ق.م.م سود دریافتی در موارد زیر از پرداخت ‌مالیات معاف است‌:

1. سود متعلق به سپرده‌های مربوط به کسور بازنشستگی و پس‌انداز کارمندان و کارگران نزد بانک ها
2. سود یا جوایز متعلق به حساب‌های پس‌انداز و سپرده‌های‌ مختلف نزد بانک ها یا مؤسسات اعتباری غیربانکی مجاز.
3. جوایز متعلق به اوراق قرضه دولتی و اسناد خزانه‌.
4. سود پرداختی بانک‌های ایرانی به بانک‌های خارج از ایران ‌بابت اضافه برداشت (اور درافت‌) و سپرده ثابت به شرط معامله ‌متقابل‌.
5. سود و جوایز متعلق به اوراق مشارکت‌.

2. معافیت‌های مالیاتی اشخاص حقیقی

1. صددرصد درآمد شرکت‌های تعاونی‌ روستایی، عشایر، کشاورزی، صیادان، کارگری، کارمندی، دانشجویان و دانش‌آموزان و اتحادیه‌های آنها
2. درآمد مخترعین بابت اختراعشان به مدت ده سال از زمان تصویب این قانون

3. معافیت فعالیت‌های آموزشی، خدماتی و ورزشی

معافیت فعالیت‌های آموزشی، خدماتی و ورزشی درآمد حاصل از تعلیم و تربیت مدارس غیرانتفاعی اعم از ابتدایی، راهنمایی، متوسطه، فنی و حرفه ای، آموزشگاه‌های فنی و حرفه‌ای آزاد دارای مجوز از سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور، دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی غیرانتفاعی و مهدهای کودک در مناطق کمتر توسعه یافته و روستاها و درآمد مؤسسات نگهداری معلولین ذهنی و حرکتی بابت نگهداری اشخاص مذکور که حسب مورد دارای پروانه فعالیت از مراجع ذیربط هستند، همچنین درآمد باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی دارای مجوز از سازمان تربیت بدنی حاصل از فعالیت‌های منحصراً ورزشی از پرداخت مالیات معاف می‌باشند.

4. معافیت فعالیت‌های تولیدی، معدنی و گردشگری

معافیت فعالیت‌های تولیدی، معدنی و گردشگری درآمد ابرازی ناشی از فعالیت‌های تولیدی و معدنی اشخاص حقوقی غیردولتی در واحدهای تولیدی یا معدنی که از تاریخ اجرای این ماده از طرف وزارتخانه های ذیربط برای آنها پروانه بهره برداری صادر یا قرارداد استخراج و فروش منعقد می‌شود و همچنین درآمدهای خدماتی بیمارستان‌ها، هتل‌ها و مراکز اقامتی گردشگری اشخاص یاد شده که از تاریخ مذکور از طرف مراجع قانونی ذیربط برای آنها پروانه بهره برداری یا مجوز صادر می‌شود، از تاریخ شروع بهره برداری یا استخراج یا فعالیت به مدت پنج سال و در مناطق کمترتوسعه یافته به مدت ده سال با نرخ صفر مشمول مالیات می‌باشد.

5. معافیت‌‌ مالیاتی حقوق

موارد معاف از مالیات حقوق را در ادامه می توانید مشاهده کنید:

• بازخرید ایام مرخصی
• هزینه عائله مندی
• هزینه‌های سفر و فوق العاده ماموریت
• عیدی و پاداش آخر سال
• مابه التفاوت کمک هزینه مسکن خوار و بار در ایام بیماری
• حق شیر
• پاداش نهضت سوادآموزی
• حق تضمین کسر صندوق
• خسارت اخراج و مزایا پایان کار (سنوات)
• پاداش افزایش تولید
• سنوات، خسارت اخراج، حقوق ایام مرخصی استفاده نشده، حقوق بازنشستگی یا مستمری پرداختی به وراث که به هنگام بازنشستگی یا از کارافتادگی به حقوق بگیر پرداخت می‌شود.
• هزینه‌های درمان
• معافیت پرداخت حق بیمه بیکاری بازنشستگان و ازکارافتادگان، اتباع خارجی، بیمه‌های اختیاری و مشاغل آزاد

جدول معافیت مالیاتی حقوق سال 1401

در ادامه جدول معافیت مالیات حقوق را که بر اساس مبالغ به صورت پلکانی افزایش می‌یابد مشاهده می‌کنید: